เกษตรกรรม การดำรงชีพอันเนื่องมาแต่ผืนดิน
เกษตรอินทรีย์
ด้วยความเชื่อที่ว่าธรรมชาติทั้งปวงล้วนมีวิญญาณกำกับอยู่ สรรพสิ่งทั้งหลายจึงมีชีวิตเช่นเดียวกับเรา บรรพบุรุษของเราจึงทำการเกษตรในลักษณะที่อ่อนน้อมและเคารพต่อธรรมชาติ
บูชาผืนดินแม่น้ำ เป็นเสมือนแม่ที่ช่วยเกื้อกูลหนุนเสริมสรรพชีวิตทั้งหลายให้ดำรงอยู่ เกษตรกรรมในอดีตจึงเป็นเกษตรกรรมที่มีทั้งมิติของการให้และการรับระหว่างคนกับธรรมชาติ มิใช่การตักตวงกอบโกยแต่ฝ่ายเดียว
แต่เมื่อเราเริ่มนำตัวเองเข้าสู่เกษตรกรรมยุคใหม่ และมองกำไรสูงสุดเป็นที่ตั้ง มุ่งขายเพื่อให้ได้เงินทองมากมายสนองความสะดวงสบายและความโลภอันไม่สิ้นสุด
ดิน น้ำ และธรรมชาติทั้งปวงจึงเป็นเพียงแค่ปัจจัยการผลิต เป็นความผิดพลาดตั้งแต่วิธีคิดเริ่มต้นและนำไปสู่ความเสื่อมโทรมของธรรมชาติทั้งปวง
เกษตรกรรมแนวใหม่ จำเป็นต้องทุ่มเทเทคโนโลยีสมัยใหม่ ทั้งปุ๋ยเคมี สารเคมีกำจัดศัตรูพืช และพืชพันธุ์ใหม่ ทั้งหมดนี้ต้องใช้เงินซื้อหามาทั้งสิ้น นอกจากนี้เกษตรกรยังต้องทุ่มเทเวลาในการจัดการเทคโนโลยี และละเลยการผลิตเพื่อบริโภคซึ่งจำเป็นต่อชีวิต กลับฝากความหวังไว้กับการผลิตเพื่อขาย ขายให้ได้แล้วจึงนำเงินมาซื้อกินอีกต่อหนึ่ง แต่ผลที่ได้นั้นไม่เป็นอย่างที่คิด เพราะมูลค่าของผลผลิตที่ขายได้ไม่คุ้มค่ากับสิ่งที่ลงทุนไป
เราอาจจะขายได้เงินมากขึ้นก็จริงอยู่ แต่สิ่งที่เสียไปแล้วทบต้นทบดอกนั้นมากกว่า ทำให้เกษตรกรรมเริ่มไม่ใช่คำตอบในชีวิตของใครหลายๆคน และไม่ให้ความสำคัญต่อการพัฒนาความรู้ความสามารถในการดำรงชีพอันเนื่องมาแต่ดินอีกต่อไป
นอกจากนี้วิถีของการบริโภคอาหารที่เน้นรูปลักษณ์หน้าตามากกว่าคุณค่าของอาหารที่เริ่มชัดเจนแล้วว่าให้ผลเสียมากเพียงใดต่อสุขภาพของคนทั้งเกษตรกรผู้ผลิตและผู้บริโภค ความทุกข์จากการเจ็บป่วย ความทุกข์จากการที่ต้องสูญเสียเงินทองมากมายเพื่อเยียวยารักษาชีวิตไว้ แต่ก็ต้องตายไปในที่สุด ธรรมชาติและสภาพแวดล้อมเองก็เช่นเดียวกัน ความเสื่อมโทรมจนถึงขั้นแตกดับสูญสลายกำลังใกล้เข้ามาทุกที พืชพันธุ์มากมายใกล้สูญพันธ์ุ เพราะถูกทดแทนด้วยพืชพันธุ์ใหม่ตัดต่อพันธุกรรมซึ่งมาจากกระบวนการที่ผิดธรรมชาติ และจะส่งผลอย่างไรต่อไปในอนาคต ยังไม่มีใครให้คำตอบที่ชัดเจนได้ในวันนี้
สภาพการณ์เช่นนี้ดำเนินมาควบคู่กับความพยายามในการแสวงหาทางออกให้กับชีวิตของเกษตรกรในหลายที่หลายแห่ง เกิดเป็นเกษตรกรรมในแนวคิดและรูปแบบต่างๆมากมาย และเกษตรอินทรีย์ก็เป็นอีกแนวคิดหนึ่งที่น่าสนใจทีเดียว
เกษตรอินทรีย์เป็นเรื่องที่พูดถึงกันมานานพอสมควรทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ มีรูปธรรมที่ชัดเจนมากมายให้สามารถศึกษาได้เป็นหนทางออกของชีวิตเกษตรกรหลายคนหลายกลุ่ม ในขณะที่ปัจจุบันผลผลิตและผลิตภัณฑ์เกษตรอินทรีย์มีแนวโน้มทางการตลาดที่น่าสนใจ และเป็นที่ยอมรับกว้างขวางมากขึ้นทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ
ทั้งนี้เพราะเกษตรอินทรีย์เป็นเกษตรกรรมที่อาศัยหลักความเกื้อกูลกันของธรรมชาติ ไม่มีการใช้ปุ๋ยและสารเคมี ไม่ใช้พืชพันธุ์ที่มีการตัดต่อดัดแปลงพันธุกรรม เน้นพืชผักพันธุ์ท้องถิ่น ปัญหาโรคแมลงนั้นจะน้อยลงเรื่อยๆ ความอุดมสมบูรณ์และสมดุลของธรรมชาติจะค่อยๆ กลับคืนมาสู่ไร้นาของเกษตรกร ต้นทุนในการผลิตก็ลดลงเป็นความคุ้มค่าในระยะยาวของชีวิตทั้งผู้ผลิตและผู้บริโภค เพราะเกษตรกรซึ่งเป็นผู้ผลิตเองไม่ต้องเสี่ยงกับปัญหาสุขภาพอันเกิดจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช ผลผลิตที่ได้จะปลอดภัยจากสารพิษและปลอดภัยต่อผู้บริโภค
โดย วิบูลย์ เข็มเฉลิม